Sistem nasıl çalışır,
maliyeti nasıl hesaplıyoruz?
Tasarruf finansmanı (halk arasında Evim sistemi), faiz yerine bir grupla birikim yaparak ev ya da araç almanın yoludur. Faiz ödememeniz sistemin bedava olduğu anlamına gelmez: teslimi beklemenin de bir bedeli vardır. Aşağıda sistemi ve hesaplayıcının çıkardığı “bugünün parasıyla gerçek maliyet” sonucunu en sade haliyle anlatıyoruz.
1. Sistem 5 adımda
Anlaşma ve plan
Almak istediğiniz ev veya aracın değeri ile aylık ne kadar ödeyebileceğiniz belirlenir. Şirketin alacağı hizmet (organizasyon) bedeli de bu aşamada netleşir.
Birikim dönemi
Sizinle benzer bütçedeki kişilerle aynı gruba girersiniz. Herkesin aylık ödemesi ortak bir havuzda toplanır.
Sıranızın gelmesi (kura ya da vade)
Çekilişli grupta her ay kura çekilir; adınız çıkarsa parayı hemen alırsınız. Çekilişsiz (garantili) grupta ise iki şart dolunca (aşağıda) belirli bir ayda kesin teslim alırsınız.
Varlığı satın alma
Aldığınız finansmanla evinizi veya aracınızı satın alırsınız. Borcunuz bitene kadar varlık üzerine "satılamaz" şerhi konur.
Kalan taksitler
Eve geçtiğinizde kira ödemekten kurtulur, yalnızca kalan taksitlerinizi ödemeye devam edersiniz.
2. Garantili teslim ne zaman olur?
Çekilişsiz (garantili) sistemde teslim şansa bırakılmaz. Şu iki şart aynı anda dolduğunda teslim ayınız belli olur. Biri bile eksikse teslim yapılmaz.
Birikim şartı
Ödediğiniz peşinat + taksitlerin toplamı, anlaşma tutarının en az %45'ine ulaşmalı.
Süre şartı
Anlaşma vadesinin en az %40'ı geçmeli. Birikim hedefi erken dolsa bile bu süre ayrıca beklenir.
Peşinat süreyi kısaltır ama sıfırlamaz
Baştan verdiğiniz peşinat, 2. maddedeki süre şartını peşinatın anlaşma tutarına oranı kadar kısaltır. Örneğin %40 peşinat verirseniz beklemeniz gereken süre yaklaşık vadenin %24'üne iner. Ama peşinat süreyi tamamen sıfırlayamaz: mevzuat en az 6 ödeme ve yaklaşık 180 gün geçmesini zorunlu kılar.
Yasal dayanak: BDDK “Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik”, Madde 21.
3. “Gerçek maliyet” nasıl bulunuyor?
Hesaplayıcı, ödediğiniz her şeyi ve aldığınız finansmanı bugünün parasına çevirip tek bir sayı çıkarır: bugünün parasıyla gerçek maliyet (finans dilindeki adı: Net Bugünkü Maliyet / NBM). Bu, sonuç ekranında gördüğünüz sayının ta kendisidir.
Neden “bugünün parası”?
Çünkü bugünkü 10.000 TL ile 3 yıl sonraki 10.000 TL'nin alım gücü aynı değildir — enflasyon araya girer. Bu yüzden gelecekteki tüm ödemeleri bugüne çeviririz. Böylece bankadan bugün alınan bir krediyle, tasarruf şirketinden 2 yıl sonra alınacak finansmanı adilce kıyaslayabiliriz. Düşük olan daha avantajlıdır.
Hesap nasıl kurulur (Tasarruf Finansmanı)
Kira neden burada? Tasarruf finansmanında varlığı teslime kadar elinizde olmadığı için bu sürede kirada oturduğunuz varsayılır; bu kira en büyük gizli maliyettir. Teslime kadar kira ödemiyorsanız hesaplayıcıdaki “kira” seçeneğini kapatabilirsiniz, kira maliyete eklenmez.
Sonuç negatifse? Enflasyon ödemelerinizi erittiği için aslında kârdasınız demektir.
Konut kredisiyle kıyas
Konut kredisini de aynı yöntemle (her ödemeyi bugünün parasına çevirerek) hesaplar, iki sonucu yan yana koyarız. Adil olması için kredinin gerçek masraflarını (tahsis, ekspertiz, sigorta) ve kredide evi hemen aldığınız için kira ödemediğinizi de hesaba katarız. Önemli bir nokta: tasarruf finansmanı size varlığı değil, teslim ayında nakit finansman verir; bu para geç geldiği için bugünkü değeri daha düşüktür.
4. Akıllı araçlarımız
Çekiliş simülasyonu
“Ya kura bana geç çıkarsa?” Sistemimiz, kuradan çıkabilecek her ay için ayrı ayrı maliyet hesaplar. Hangi aydan sonra teslim almanın banka kredisinden pahalıya geleceğini grafikte net görürsünüz.
Peşinat optimizasyonu
Peşinat, teslim tarihini öne çeken en güçlü kaldıraçtır — ama ne kadarı ideal? Aracımız, küçük bir bütçe farkıyla teslimi aylar öne çekecek o “fırsat noktalarını” bulup sizi gereksiz kira zararından kurtarır.
Kendi rakamlarınızla deneyin
Gelir-gider denkleminizi kurup hangi yöntemin size daha uygun olduğunu somut sayılarla görün.
Hesaplamaya başla