Tasarruf finansmanı sistemine girerken herkesin hayali evini veya arabasını en kısa sürede teslim almaktır. Ancak hayat sürprizlerle dolu; ödeme gücünüz değişebilir, acil nakit ihtiyacınız doğabilir veya sadece vazgeçebilirsiniz. İşte tam bu noktada, sözleşmenin "arka kapısı" olan iptal ve iade şartları devreye girer.
Çoğu katılımcının "istediğim zaman çıkar, paramı alırım" zannettiği bu süreçte, yasal düzenlemeler ve şirket politikaları bazen can sıkıcı olabilir. Aynı şekilde, sözleşme değişikliği (limit artırma) talepleri de beklenmedik maliyetler doğurabilir.
1. Sözleşme İptali: Paranızı Hemen Alabilir misiniz?
Sözleşmeden cayma veya fesih durumunda iki kritik dönem vardır:
İlk 14 Gün: Kayıpsız Ayrılış (Cayma Hakkı)
Yasa gereği, sözleşmeyi imzaladıktan sonraki 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden cayma hakkınız vardır. Bu durumda:
- Organizasyon ücreti dahil ödediğiniz tüm tutarlar size iade edilmelidir.
- Bu, tüketicinin en güçlü olduğu ve "deneme süresi" gibi düşünebileceğiniz bir dönemdir.
14 Günden Sonra Fesih: Organizasyon Ücreti Yanar
14 günü geçirdikten sonra sistemden çıkmak isterseniz:
- Başta ödediğiniz organizasyon ücreti (hizmet bedeli) iade edilmez, o para sistemde kalır.
- Sadece ödediğiniz "tasarruf taksitleri" (ana para) size iade edilir.
⚠️ En Büyük Şok: Para İadesi Süresi
Birçok kişi, fesih dilekçesini verdiği hafta parasını alacağını düşünür. Ancak 6361 sayılı Kanun, tasarruf finansman şirketlerine, fesih tarihinden itibaren tasarruf iadesini yapmak için 6 aya kadar süre tanır.
Yani şirket size, "Paranızı yasal hakkım gereği 5 ay 29 gün sonra yatıracağım" diyebilir. Enflasyonist ortamda paranızın 6 ay faizsiz beklemesi, ciddi bir değer kaybı demektir.
2. Sözleşme Değişikliği: Limit Artırırken Dikkat
Sisteme 1.000.000 TL'lik bir ev için girdiniz. Ancak teslimat sırası gelene kadar ev fiyatları 2.000.000 TL oldu. "Sözleşme tutarımı yükselteyim" dediniz. İşte burada ikinci bir maliyet kapısı açılabilir.
Yeni Organizasyon Ücreti Riski: Toplam Tutar Üzerinden Hesap!
Birçok katılımcı, sözleşme tutarını artırdığında (örneğin 1 Milyon TL'den 2 Milyon TL'ye), sadecearadaki fark (1 Milyon TL) için organizasyon ücreti ödeyeceğini zanneder. Bu büyük bir yanılgıdır.
Sözleşme yapısı, teslim tarihi ve ödeme planı tamamen değişeceği için şirketler genellikle mevcut sözleşmeyi sonlandırıp, yeni tutar üzerinden (yani 2 Milyon TL üzerinden) size sıfırdan bir organizasyon ücreti çıkarırlar.
Örnek Senaryo:
- Başlangıç: 1 Milyon TL’lik eve yazıldınız. %7.5 organizasyon ücreti (75.000 TL) ödediniz.
- Durum: Ev fiyatları arttı, limitinizi 2 Milyon TL’ye çıkarmak istediniz.
- Beklenti: "Sadece ek 1 milyonun ücretini (%7.5 = 75.000 TL) daha öderim."
- Gerçekleşen: Şirket sizden 2 Milyon TL üzerinden yeniden %7.5 organizasyon ücreti isteyebilir: 150.000 TL.
(Önceki ödediğiniz 75.000 TL'nin akıbeti şirketin inisiyatifine kalır; bazen mahsup edilir, bazen yanar.)
Bu durumda toplam maliyetiniz, başlangıçta planladığınızdan çok daha yüksek seviyelere çıkar.
3. Ne Yapmalısınız? İmzadan Önce Sorulacaklar
Mağdur olmamak için sözleşmeyi imzalamadan önce şu soruları satış temsilcisine sorun vesözleşmede yerini göstermesini isteyin:
- İade Süresi: "Sistemden ayrılırsam, içerideki ana paramı kesin olarak hangi tarihte iade edeceksiniz? Yasal 6 ay süresini sonuna kadar kullanıyor musunuz, yoksa şirket politikanız daha mı hızlı?"
- Organizasyon Ücreti İadesi: "Mücbir sebep (hastalık, işsizlik vb.) durumunda organizasyon ücretinin bir kısmı iade ediliyor mu?"
- Limit Artışı: "Enflasyon nedeniyle limit artırmak istersem, benden tam olarak ne kadar ek organizasyon ücreti isteyeceksiniz? Hesabı neye göre yapıyorsunuz?"
Unutmayın; sözleşme iptali ve değişikliği, tasarruf finansmanının en "maliyetli" ve "stresli" alanlarıdır. Giriş kolaydır, çıkışın kurallarını baştan bilmek sizi korur.
Organizasyon ücretini ve taksitleri görerek kararlarinizi netleştirin.