Ekim 202610 dk okuma

Güvence Rehberi

Tasarruf Finansmanında Param Güvende mi? Şirket Batarsa Ne Olur (2026)

"Devlet güvencesinde" de değil, "her şey kaybolur" da değil. Birikiminizi neyin koruduğunu, neyin korumadığını ve en kötü senaryoda ne olacağını kanun maddeleriyle anlatıyoruz.

Tasarruf finansmanında param güvende mi: tasarruf fon havuzu haczedilemez, mevduat sigortası kapsamı dışında
Kısa cevap
  • Birikiminiz şirketin kasasına girmez. Kanunla ayrılmış tasarruf fon havuzuna girer.
  • Havuz şirketin borçları için kullanılamaz. Haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına giremez.
  • Ama mevduat sigortası yoktur. Birikiminiz TMSF güvencesinde değildir.
  • Şirket tasfiye edilirse teslim hakkınız işlemez. Süreç, alacağınızın havuzdan ödenmesine döner.

Eylül 2026'daki fon krizi, borsada işlem gören bir tasarruf finansman şirketini, Katılımevim'i doğrudan etkiledi. Ayrıntılarını Katılımevim fon krizi analizimizde anlattık. O günden beri hangi şirkete taksit ödüyor olursa olsun pek çok kişi aynı soruyu soruyor. Bu soruya "merak etmeyin" diye değil, maddelerle cevap verelim.

Paranız nerede duruyor? Tasarruf fon havuzu

Her ay ödediğiniz taksit ve peşinat, tasarruf finansman şirketinin gelirine değil tasarruf fon havuzuna yazılır. Şirketin geliri, ayrı tahsil edilen organizasyon ücretidir. 6361 sayılı Kanun'un 39/B maddesi bu havuzu şirketin diğer hesaplarından ayırmayı zorunlu tutuyor ve havuza şu korumaları tanıyor:

  • Yalnız size karşı yükümlülükler için kullanılabilir. Havuz varlıkları, tasarruf finansman sözleşmelerinden doğan yükümlülükler dışında başka bir amaçla kullanılamaz.
  • Şirketin alacaklıları havuza dokunamaz. Havuz haczedilemez, rehnedilemez, teminat gösterilemez, takasa konu edilemez. Haciz yasağı kamu alacakları için de geçerlidir. Tek istisna, müşterilerin kendi sözleşmelerinden doğan alacaklarıdır.
  • İflasta ayrı tutulur. Havuz üzerine ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz konulamaz ve havuz iflas masasına dahil edilemez.

Pratikte bunun anlamı şu: Şirketin kendisi kötü yatırımlar yapsa, borçlansa ya da hisse senedi çökse bile bu sorunlar hukuken havuza taşınamaz. Kalkanı delebilecek tek şey, havuzun kurallara aykırı kullanılmasıdır. O yüzden ikinci soru, havuzun nerede tutulduğudur.

Havuz nerede değerlendiriliyor? 1 Ekim 2026'dan itibaren yeni kurallar

BDDK, 30 Temmuz 2026 tarihli ve 11537 sayılı kararıyla havuzun nerede değerlendirilebileceğini daralttı. Karar 1 Ekim 2026'dan itibaren uygulanıyor. Yani fon krizinden önce alınmış bir karar, krize tepki değil. Kararın kapsamı yalnız havuz değil, şirket hesapları da. Bu tutarlar artık sadece şu araçlarda tutulabiliyor:

  • Türkiye'deki katılım bankalarında açılan TL özel cari hesaplar ya da katılma hesapları
  • Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın ihraç ettiği, altına dayalı olmayan TL kira sertifikaları
  • Katılım ya da mevduat bankalarının kontrolündeki portföy şirketlerinin kurduğu, hisse senedi içermeyen, SPK rehberine göre risk değeri 1 veya 2 olan TL katılım fonları

Karar ayrıca havuzda getiri sağlanmadan tutulan günlük tutarı, önceki ay sonu havuzunun binde ikisiyle sınırlıyor. Bunun yanında yüksek tutarlı sözleşmelere ve kişi başı sözleşme sayısına sınır getiriyor: Bir kişiyle en fazla bir taşıt ve bir konut/iş yeri olmak üzere iki sözleşme yapılabiliyor. Taşıt sözleşmesi 6.250.000 TL'yi, konut sözleşmesi ve tüm sözleşmelerin toplamı 62.500.000 TL'yi aşamıyor.

Bu neden önemli?

Liste, katılım ya da mevduat bankası kökenli olmayan portföy şirketlerinin fonlarını ve hisse senedi içeren fonları kapsamıyor. Eylül krizinde tasfiyeye alınan bir "katılım hisse senedi serbest fonu" gibi bir fon, 1 Ekim'den sonra ne havuzda ne de şirket hesaplarında tutulabilir. Bu kuralın sektörde nasıl denetleneceği, güvencenin gerçek sınavı olacak.

Havuzun önündeki diğer kalkanlar

Havuzun ayrılığı tek koruma değil. Yönetmelik, şirketin zor bir dönemde bile yükümlülüklerini karşılayabilmesi için birkaç tampon daha öngörüyor:

KalkanNe yapar?Dayanak
İhtiyat fonuHavuzun en az %5'i, müşteri giriş ve çıkışlarından doğabilecek beklenmedik yükümlülükler için havuz içinde ayrılır. Toplu çıkış talebine karşı ilk tampondur.Yönetmelik md. 30
Likidite yükümlülüğüŞirket, müşterilere olan yükümlülüklerini vadesinde ve yasal süreler içinde ödeyebilecek kadar nakit ya da en fazla 2 gün valörlü araç tutmak zorundadır. Likiditesini en az 10 yıllık vadede hesaplayıp BDDK'ya raporlar.Yönetmelik md. 28
Özkaynak oranlarıÖzkaynak, toplam aktiflerin ve toplam sözleşme tutarının en az %3'ü olmalıdır. Standart oranı tutturamayan şirket yeni sözleşme yapamaz.Yönetmelik md. 20, 22
Tasfiye payıŞirket, tasfiye hâlinde tasarruf sahiplerine ödenmek üzere tahsil ettiği organizasyon ücretlerinin binde beşini ayırır.Kanun md. 15/5
İade süresi ve cezasıFesihte birikim en geç 60 günde iade edilir. Süreye uymamak hapis ve adli para cezası gerektiren bir suçtur.Yönetmelik md. 17/8, Kanun md. 49/A

Mevduat sigortası var mı? Hayır.

Bu, en çok yanlış bilinen nokta. Bankadaki mevduatınız belirli bir tutara kadar TMSF sigortası altındadır. Tasarruf finansmanındaki birikiminiz ise değildir. Bankacılık Kanunu'nun 63. maddesindeki sigorta kapsamı yalnız kredi kuruluşlarındaki, yani bankalardaki mevduat ve katılım fonlarını içeriyor. BDDK da tasarruf finansmanı sıkça sorulan sorularında, bu birikimlerin herhangi bir kamusal sigorta mekanizması kapsamına alınmadığını açıkça yazıyor.

TMSF'nin bu sektördeki rolü sigortacılık değil, tasfiyedir. Bir şirketin faaliyet izni kaldırılırsa tasfiye komisyonunu TMSF atar. "Devlet güvencesi" vaadiyle satılan bir sözleşme görürseniz, güvencenin neye dayandığını yazılı olarak sorun.

En kötü senaryo: şirketin faaliyet izni kaldırılırsa ne olur?

6361 sayılı Kanun'un 50/A maddesi bu senaryoyu düzenliyor. BDDK, likiditenin sürdürülemediği ya da istenen tedbirlerin alınmadığı durumlarda şirketin faaliyet iznini kaldırıp tasfiyesine karar verebilir. Bu durumda:

  1. Teslim hakkı işlemez. Kanunun ifadesiyle, tasfiyesine karar verilen şirketlerde "müşterilerin sözleşmelerde yer alan finansman kullanma hakları uygulanmaz". Yani sıranız gelse bile ev ya da araç teslimi yapılmaz.
  2. Tasfiyeyi TMSF'nin atadığı komisyon yürütür. Komisyon en az üç kişiden oluşur. Tasfiye kararı Resmî Gazete'de yayımlanır.
  3. Havuz iflas masasına girmez. Şirketin varlıkları borçlarını karşılamazsa komisyon iflas isteyebilir. Ancak havuz, kanun gereği iflas masasının dışındadır ve müşterilerin sözleşmeden doğan alacakları için ayrılmıştır.
  4. Tasfiye payı devreye girer. Organizasyon ücretlerinden ayrılan binde beşlik tutar, tasarruf sahiplerine ödenmek içindir.

Bu noktaya gelmeden önce de bir ara aşama var. Kanunun 15. maddesi BDDK'ya, mali bünyesi zayıflayan bir şirketten tedbir isteme ve tahsisat (teslim) tarihlerini öteleme yetkisi veriyor. Sorun yaşayan bir şirkette ilk hissedeceğiniz etki büyük olasılıkla paranın kaybı değil, teslimlerin gecikmesidir.

Dürüst olmak gerekirse

Kanun havuzu korumaya alıyor, ama tasfiyede herkesin birikiminin tam ve zamanında geri ödeneceğini garanti eden bir kamu sigortası yok. Havuz kurallara uygun tutulduysa kayıp ihtimali düşüktür. Kurallara aykırı kullanıldıysa sonuç, tasfiyenin ve varsa yargı süreçlerinin seyrine bağlı kalır. Bu yüzden BDDK denetimi ve havuzun nerede tutulduğu, bu sektörde "güvence"nin asıl adıdır.

Reklam

Şirket satılırsa ya da devredilirse sözleşmem ne olur?

İki farklı işlem birbirine karıştırılıyor:

  • Pay (hisse) devri: Şirketi başka biri satın alır ama şirketin tüzel kişiliği değişmez. Sözleşmeniz aynı şirketle, aynı koşullarla sürer; değişen şirketin ortaklarıdır. Şirket sermayesinin %10'u veya fazlasını temsil eden ya da kontrolü değiştiren pay devirleri BDDK iznine tabidir; izinsiz devir pay defterine kaydedilemez (Kanun md. 11).
  • Birleşme ya da devir: Şirket başka bir şirketle birleşir ya da devredilir. Bunun için BDDK izni gerekir ve başvuruya "mevcut yükümlülüklerin yerine getirilmesine dair plan" eklenmek zorundadır (Yönetmelik md. 9). Şirket kendi isteğiyle faaliyetine son verecekse, tahsisat ödemeleri başta olmak üzere müşterilere karşı yükümlülüklerini yerine getirebileceğini gösteren bir tasfiye planını BDDK'ya sunmak, durumu iki ulusal gazetede ilan etmek ve müşterilerine tebliğ etmek zorundadır (md. 10).

Kendi şirketinizi nasıl kontrol edersiniz?

  1. BDDK listesine bakın. Şirketin BDDK'nın yetkili tasarruf finansman şirketleri arasında olduğundan emin olun. Lisanssız bir yapıya ödeme yapıyorsanız bu rehberdeki korumaların hiçbiri sizin için geçerli değildir.
  2. Borsada işlem görüyorsa KAP'ı izleyin. Finansal tablolar, ortaklık değişiklikleri ve özel durum açıklamaları orada yayımlanır.
  3. Ödemeyi yalnız resmî kanala yapın. Şirketler sözleşme imzalanmadan hiçbir ad altında ödeme kabul edemez. Temsilcinin kişisel hesabına ya da aracıya ödeme yapmayın.
  4. Belgelerinizi saklayın. Sözleşme, ödeme planı ve dekontlar, olası bir iade ya da tasfiye sürecinde alacağınızın kanıtıdır. Şirket, işlemlerinize ilişkin belgelerin örneğini istediğinizde ücretsiz vermek zorundadır.
  5. "Paranızı kurtaralım" diyenlere dikkat edin. Kriz dönemlerinde ücret karşılığı iade sözü veren aracılar türer. Fesih ve iade hakkınızı kullanmak için bir aracıya ihtiyacınız yok. Süreç sistemden çıkış rehberimizde adım adım yazılı.

Param Güvende mi: Sık Sorulan Sorular

Tasarruf finansmanında biriktirdiğim para güvende mi?

Birikiminiz şirketin kendi hesaplarına değil, kanunla ayrılmış tasarruf fon havuzuna girer. 6361 sayılı Kanun'un 39/B maddesine göre havuz yalnız müşterilere karşı yükümlülükler için kullanılabilir; haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına dahil edilemez. Ancak birikim bir banka mevduatı değildir ve TMSF sigortası kapsamında değildir; koruma, havuzun ayrılığına ve BDDK denetimine dayanır.

Tasarruf finansman şirketi batarsa ne olur?

BDDK faaliyet iznini kaldırıp tasfiyeye karar verirse müşterilerin finansman (teslim) kullanma hakları uygulanmaz ve şirket, TMSF'nin atadığı en az üç kişilik bir komisyon tarafından tasfiye edilir. Havuz iflas masasına girmediği için müşterilerin sözleşmeden doğan alacakları için korunur. Ayrıca şirketler, tasfiye hâlinde tasarruf sahiplerine ödenmek üzere organizasyon ücretlerinin binde beşini ayırmak zorundadır.

Tasarruf finansmanı TMSF güvencesinde mi?

Hayır. TMSF'nin sigorta kapsamı bankalardaki mevduat ve katılım fonlarıyla sınırlıdır. BDDK da tasarruf finansman şirketlerindeki birikimlerin herhangi bir kamusal sigorta mekanizması kapsamında olmadığını belirtiyor. TMSF'nin bu sektördeki rolü, tasfiye kararı verilen şirkete tasfiye komisyonu atamaktır.

Havuzdaki para nerede değerlendiriliyor?

BDDK'nın 30 Temmuz 2026 tarihli ve 11537 sayılı kararına göre 1 Ekim 2026'dan itibaren havuz ve şirket hesaplarındaki tutarlar yalnız katılım bankalarındaki TL özel cari veya katılma hesaplarında, Hazine'nin altına dayalı olmayan TL kira sertifikalarında ve banka kökenli portföy şirketlerinin hisse senedi içermeyen, risk değeri 1 veya 2 olan TL katılım fonlarında değerlendirilebilir.

Şirket başka bir şirkete devredilirse sözleşmem ne olur?

Pay (hisse) devrinde şirketin tüzel kişiliği değişmez; sözleşmeniz aynı şirketle devam eder, değişen şirketin ortaklarıdır. Birleşme veya devir hâlinde ise BDDK izni gerekir ve şirket, mevcut yükümlülüklerin nasıl yerine getirileceğine dair bir planı BDDK'ya sunmak zorundadır.

Kaynaklar: 6361 sayılı Kanun md. 11, 15, 39/B, 49/A, 50/A; Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik md. 9, 10, 17, 20, 22, 23, 28, 30; BDDK Kurul Kararı 11537 (30.07.2026); 5411 sayılı Bankacılık Kanunu md. 63; BDDK Tasarruf Finansman SSS. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Riski bilin, maliyeti de bilin

Sözleşmemin gerçek maliyetini hesapla

Teslim ayınızı ve bugünün parasıyla toplam maliyetinizi şirketten bağımsız olarak görün.

Reklam
tasarruf finansmanı param güvende mievim sistemi batarsa ne olurtasarruf fon havuzutasarruf finansman şirketi iflasTMSF güvencesiBDDK havuz kuralları 2026